“Heel duur vuurwerk”

Dr. Marc Oort

Minister Zalm van financiën vond ruimtevaart altijd “heel duur vuurwerk”. Aan de hand van het Herschel Planck project zal ik proberen te laten zien wat er allemaal bij komt kijken om een complexe wetenschappelijke missie tot stand te brengen.

De twee astronomische satellieten Herschel en Planck werden tegelijk op 14 maart 2009 gelanceerd met een Ariane 5 vanuit Frans Guyana. Doel: Lagrangepunt L2 op 1.5 miljoen km vanaf de Aarde. De twee astronomische satellieten hebben een heel verschillend doel.

Herschel moet uiterst nauwkeurige waarnemingen doen in het infraroodgebied op gerichte plekken, terwijl Planck systematisch door langzame rotatie de hele hemel in kaart brengt om de fluctuaties in de achtergrondstraling te meten. Twee satellieten met een heel ander karakter, die eigenlijk maar twee zaken gemeen hebben: de lanceerdatum en de locatie. Toch moesten beide satellieten gezamenlijk ontwikkeld worden om kosten te besparen.

Animatie van satelieten Herschel en Planck in de ruimte

Dutch Space was verantwoordelijk voor het standregelsysteeem van beide satellieten. De ontwikkeling hiervan duurde bijna acht jaar. Ik zal de verschillende aspecten aan bod laten komen om te laten zien dat het helemaal niet zo vreemd is dat dit soort programma’s zo lang duren.

Biografie

De opening van de Leidse Sterrewacht vorig jaar was een heel bijzonder moment, omdat ik de eerste vier jaar van mijn leven op Sterrewachtlaan 5 gewoond heb. Derhalve is het misschien niet geheel onlogisch dat ik in 1975 Sterrenkunde in Leiden ging studeren. Na mijn promotie in 1987 lonkte het bedrijfsleven toch meer dan de wetenschap en begon ik bij het toenmalige Fokker Ruimtevaart (nu Dutch Space). Daar heb ik als Systems Engineer onder andere gewerkt voor het ISO project, de European Robotic Arm en Herschel-Planck. Voor het laatste ben ik nog steeds lid van het in-orbit support team.